BÀI 2. PHƯƠNG PHÁP SỬ DỤNG BẢN ĐỒ
TRONG HỌC TẬP ĐỊA LÍ VÀ TRONG ĐỜI SỐNG

Mục tiêu
Sử dụng được bản đồ trong học tập địa lí và đời sống.

Khởi động

Hãy kể tên một số
ứng dụng của bản đồ
trong học tập và đời
sống mà em biết?

Khởi động

Bản đồ là phương tiện trực quan
sinh động của môn Địa lí. Việc sử
dụng tốt các loại bản đồ giúp học
sinh chủ động, tích cực trong việc tìm
hiểu về các sự vật, hiện tượng địa lí,
đồng thời còn giúp hình thành và
phát triển năng lực địa lí. Ngoài ra,
bản đồ còn được sử dụng rộng rãi
trong đời sống hàng ngày. Vậy, làm
thế nào để sử dụng được các loại bản
đồ trong học tập địa lí và đời sống?

NỘI DUNG BÀI HỌC

Khởi động

Sử dụng
bản đồ
trong
học tập
địa lí

Sử dụng
bản đồ
trong
đời sống

Hình thành
kiến thức

I. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG HỌC TẬP ĐỊA LÍ

- Kể tên một số dãy núi có hướng
tây bắc - đông nam ở nước ta?
- Xác định các khu vực địa hình
có độ cao dưới 50 m?
- Những lưu ý khi sử dụng bản
đồ?

HĐ CẶP: 05 phút

Hình thành
kiến thức

I. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG HỌC TẬP ĐỊA LÍ
Những lưu ý khi sử dụng bản đồ
- Xác định rõ nội dung, yêu cầu.
- Chọn bản đồ phù hợp.
- Định hướng và khai thác những nội dung từ bản đồ:
+ Hệ thống kí hiệu bản đồ, tỉ lệ bản đồ.
+ Xác định vĩ độ, kinh độ và phương hướng trên bản
đồ.
+ Phân tích các số liệu và biểu đồ trên bản đồ (nếu có).

Hình thành
kiến thức

II. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG ĐỜI SỐNG
Trong sinh hoạt:
Xác định vị trí; tìm
đường đi; tính khoảng
cách; xem dự báo thời
tiết,…

Sản xuất, kinh doanh:
Dịch vụ, dự án, phát
triển vùng, xây dựng
công trình thủy lợi,
trung tâm công nghiệp,
tuyến đường giao thông,
thiết kế các chương
trình du lịch,…

Lĩnh vực quân sự:
Xây dựng các phương
án tác chiến, lợi dụng
địa hình, địa vật trong
phòng thủ và tấn công,
…

Hình thành
kiến thức

II. SỬ DỤNG BẢN ĐỒ TRONG ĐỜI SỐNG
HĐ NHÓM:
05 phút

Nhóm 1 + 3:
Sử dụng bản đồ số
trên thiết bị điện tử
có kết nối internet
để xác định vị trí
hiện tại của bản thân
và chia sẻ vị trí đó.

Nhóm 2 + 4:
Trình bày cách tìm
đường đi trên bản
đồ truyền thống.

Nhóm 5 + 6:
Tính khoảng cách từ
địa điểm A đến địa
điểm B, biết khoảng
cách đo được trên bản
đồ là 5 cm và bản đồ
có tỉ lệ 1:200000.

Hình thành
kiến thức

1. Xác định vị trí:

l ư ới
g
n
ố
h
t
ệ
h
o
à
v
a
: Dự
ồ
đ
n
ả
b
i
ớ
v
i
ố
Đ
a độ
tọ
c
ợ
ư
đ
h
n
ị
đ
c
á
X
kinh, vĩ tuyến 
í.
tr
ị
v
a
r
ỉ
h
c
à
v
í
l
địa
ng
ố
h
t
ệ
h
o
à
v
a
ự
D
số :
ồ
đ
n
ả
b
i
ớ
v
i
ố
-Đ
).
S
P
G
(
u
ầ
c
n
à
o
t
ị
địn h v

Hình thành
kiến thức

2. Tìm đường đi
Bước 1: Chọn bản đồ hành chính hoặc bản đồ giao thông có địa danh cần tìm.
Bước 2: Xác định vị trí xuất phát và điểm đến trên bản đồ.
Bước 3: Xác định lộ trình: chọn đường gần nhất nối vị trí xuất phát và điểm đến.
Ngày nay, việc tìm đường đi trở nên dễ dàng và thuận tiện
hơn nhờ các bản đồ số được cài đặt trên thiết bị điện tử.

Hình thành
kiến thức

í
l
a
ị
đ
h
c
á
c
g
n
ả
3. Tính kho
ữa
i
g
h
c
á
c
g
n
ả
- Đo kho
n đồ.
ả
b
n
ê
r
t
m
ể
i
đ
hai địa
ồ:
đ
n
ả
b
ệ
l
ỉ
t
- Dựa vào
c tế.
ự
h
t
h
c
á
c
g
n
ả
tính kho

Luyện tập

Luyện tập

Câu hỏi: Em hãy trình bày cách tìm đường đi từ
nhà em đến trường bằng bản đồ truyền thống hoặc
bản đồ số?

Hướng dẫn HS:
- Sử dụng điện thoại, laptop, máy tính bảng,… có kết nối

internet, vào hệ thống định vị GPS để xác định đường đi

Luyện tập

GIÚP ONG VỀ TỔ
PLAY

Câu 1. Để tìm hiểu về chế độ nước
của một con sông, cần phải sử dụng
bản đồ nào sau đây?
A

Bản đồ khí hậu.

B

Bản đồ du lịch.

C

Bản đồ công nghiệp.

D

Bản đồ địa chất.

HẾT GIỜ

QUAY LẠI

Câu 2. Trong học tập, bản đồ là một
phương tiện để học sinh
A

thư giãn sau khi học xong bài.

B

học thay sách giáo khoa.

C

xác định nội dung chính của bài.

D

học tập, rèn luyện các kĩ năng địa lí.

HẾT GIỜ

QUAY LẠI

Câu 3. Để biết nội dung thể hiện trên
bản đồ cần phải nghiên cứu kĩ yếu tố
nào sau đây?
A

Tỉ lệ bản đồ.

B

Bảng chú giải.

C

Phương hướng.

D

Hệ tọa độ.

HẾT GIỜ

QUAY LẠI

Câu 4. Trên bản đồ tỉ lệ 1: 300 000,
3 cm trên bản đồ ứng với bao nhiêu
km ngoài thực địa?
A

0,9 km.

B

90 km.

C

9 km.

D

900 km.

HẾT GIỜ

QUAY LẠI

Câu 5. Trong đời sống, bản đồ là
một phương tiện để
HẾT GIỜ

A

trang trí nơi làm việc.

B

xác lập mối quan hệ giữa các đối tượng địa lí.

C

biết được sự phát triển KT - XH của một quốc gia.

D

tìm đường đi, xác định vị trí.

QUAY LẠI

Vận dụng

Câu hỏi: Em hãy sưu tầm một bản đồ du lịch Việt
Nam, xác định quãng đường đi từ bãi biển Cửa Lò
(tỉnh Nghệ An) đến Cố đô Huế (tỉnh Thừa Thiên Huế)
và vẽ lại thành một bản đồ mô phỏng thể hiện một số
điểm du lịch trên đường đi?

Hướng dẫn:
- Học sinh sưu tầm và thực hiện theo yêu cầu.

Hướng dẫn tự học

- Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK.
- Hoàn thành câu hỏi phần vận dụng.
- Chuẩn bị bài mới: Bài 3. Một số ứng dụng của GPS và bản đồ
số trong đời sống.
Nội dung:
(I). Hệ thống định vị toàn cầu (GPS).
(II). Bản đồ số.