CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ XUẤT BẢN – THIẾT BỊ GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA

CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT
CÁNH DIỀU

HÀ NỘI – 2022

BIÊN SOẠN:

TS Nguyễn Tất Thắng
PGS.TS Trần Thị Minh Hằng
TS Vũ Thanh Hải

2 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

MỤC LỤC
Trang
Phần 1. GIỚI THIỆU CHUNG VỀ CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

4

I. KHÁI QUÁT VỀ MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT TRONG CHƯƠNG
TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

4

1. Mục tiêu Chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông

4

2. Mục tiêu môn Công nghệ cấp trung học phổ thông

4

3. Kế hoạch giáo dục môn Công nghệ trong chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông

4

4. Nội dung môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

6

II. MỤC TIÊU PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ TRONG
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018

8

1. Phẩm chất chủ yếu và năng lực chung

8

2. Năng lực công nghệ

9

III. SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

9

1. Cấu trúc sách Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

9

2. Cấu trúc nội dung bài học Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

13

Phần 2. TỔ CHỨC DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

15

I. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT TỔ CHỨC DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ
TRỒNG TRỌT

15

1. Cơ sở lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học

15

2. Tiêu chí đánh giá việc lựa chọn phương pháp và kĩ thuật dạy học

16

3. Yêu cầu chung của việc sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học

16

4. Tổ chức các hoạt động học tập

16

II. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

17

1. Định hướng chung về kiểm tra đánh giá kết quả học tập

17

2. Một số lưu ý trong đánh giá kết quả học tập

18

III. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH DẠY HỌC MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

19

1. Cơ sở lập kế hoạch dạy học

19

2. Kế hoạch dạy học môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

20

IV. XÂY DỰNG KẾ HOẠCH BÀI DẠY

22

V. TÀI LIỆU BỔ TRỢ DẠY HỌC CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

24

1. Sách giáo viên Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

24

2. Học liệu điện tử

25

3. Thiết bị dạy học Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

25

Phần 3. MỘT SỐ BÀI SOẠN MINH HOẠ

27

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

|3

PHẦN

1

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ
CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT

I. KHÁI QUÁT VỀ MÔN CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT TRONG
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
1. Mục tiêu Chương trình giáo dục cấp trung học phổ thông

Theo quy định của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, Chương trình giáo
dục trung học phổ thông giúp học sinh (HS) tiếp tục phát triển những phẩm chất, năng
lực cần thiết đối với người lao động, ý thức và nhân cách công dân, khả năng tự học và
ý thức học tập suốt đời, khả năng lựa chọn nghề nghiệp phù hợp với năng lực và sở
thích, điều kiện và hoàn cảnh của bản thân để tiếp tục học lên, học nghề hoặc tham gia
vào cuộc sống lao động, khả năng thích ứng với những đổi thay trong bối cảnh toàn cầu
hoá và cách mạng công nghiệp mới.
2. Mục tiêu môn Công nghệ cấp trung học phổ thông

Giáo dục công nghệ ở cấp trung học phổ thông tiếp tục phát triển năng lực công
nghệ mà HS đã tích luỹ được sau khi kết thúc trung học cơ sở; rèn luyện ý thức lao động,
tác phong công nghiệp cho HS. Kết thúc trung học phổ thông, HS có hiểu biết đại cương
và định hướng nghề về công nghệ thông qua các nội dung: thiết kế và công nghệ, công
nghệ cơ khí, công nghệ điện – điện tử (định hướng Công nghiệp); công nghệ trồng trọt,
công nghệ chăn nuôi, lâm nghiệp và thuỷ sản (định hướng Nông nghiệp); có năng lực
công nghệ phù hợp với các ngành nghề kĩ thuật, công nghệ thuộc định hướng Công
nghiệp hoặc định hướng Nông nghiệp.
3. Kế hoạch giáo dục môn Công nghệ trong chương trình giáo dục cấp trung học
phổ thông

Cấp trung học phổ thông là giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp. Nội dung
chương trình giáo dục phổ thông từ lớp 10 đến lớp 12 bao gồm: các môn học và hoạt
động giáo dục bắt buộc, các môn học lựa chọn, các chuyên đề học tập. Môn Công nghệ
thuộc nhóm môn học lựa chọn – Nhóm môn công nghệ và nghệ thuật, gồm các môn:
Công nghệ, Tin học, Nghệ thuật (Âm nhạc, Mĩ thuật). Ngoài ra, ở mỗi khối còn có các
chuyên đề học tập Công nghệ nhằm thực hiện yêu cầu phân hoá sâu, giúp HS tăng cường
kiến thức và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học giải quyết những
vấn đề của thực tiễn, đáp ứng yêu cầu định hướng nghề nghiệp. Thời lượng dành cho
mỗi chuyên đề học tập là 10 tiết hoặc 15 tiết; tổng thời lượng dành cho cụm chuyên đề
học tập của một môn học là 35 tiết/năm học. Ở mỗi lớp 10, 11, 12, HS chọn 3 cụm
4 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

chuyên đề học tập của 3 môn học phù hợp với nguyện vọng của bản thân và khả năng
tổ chức của nhà trường.
Theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, kế hoạch giáo dục cấp trung học
phổ thông được trình bày như bảng dưới đây:
Nội dung giáo dục

Môn học bắt buộc

Số tiết/năm học/lớp

Ngữ văn

105

Toán

105

Ngoại ngữ 1

105

Giáo dục thể chất

70

Giáo dục quốc phòng và an ninh

35

Lịch sử

70

Địa lí

70

Giáo dục kinh tế và pháp luật

70

Vật lí

70

Hoá học

70

Sinh học

70

Công nghệ

70

Tin học

70

Âm nhạc

70

Mĩ thuật

70

Môn học lựa chọn
Nhóm môn khoa
học xã hội

Nhóm môn khoa
học tự nhiên

Nhóm môn công
nghệ và nghệ thuật

Chuyên đề học tập lựa chọn (3 cụm chuyên đề)

105

Hoạt động giáo dục Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp
bắt buộc

105

Nội dung giáo dục của địa phương

35

Môn học tự chọn
Tiếng dân tộc thiểu số

105

Ngoại ngữ 2

105

Tổng số tiết học/năm học (không kể các môn học tự chọn)
Số tiết học trung bình/tuần (không kể các môn học tự chọn)

1 015
29

Theo kế hoạch này, Chương trình môn Công nghệ ở cấp trung học phổ thông
được tổ chức dạy học ở khối 10, 11 và 12 với thời lượng mỗi khối khi HS lựa chọn là:
môn Công nghệ là 70 tiết, chuyên đề học tập Công nghệ là 35 tiết. Tổng số tiết là 105
tiết/năm học. Trong đó, để tạo điều kiện định hướng nghề nghiệp cho HS, nội dung Công
nghệ cấp trung học phổ thông được chia làm làm 2 nhánh riêng biệt: Công nghệ định
hướng Công nghiệp và Công nghệ định hướng Nông nghiệp. Cả hai định hướng này đều
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

|5

nhằm chuẩn bị cho HS thích ứng tốt nhất với đặc điểm, tính chất và yêu cầu của các
ngành nghề kĩ thuật, công nghệ mà HS lựa chọn theo học.
4. Nội dung môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

Theo Chương trình Giáo dục phổ thông môn Công nghệ 2018, môn Công nghệ
10 được bố trí dạy học cho HS lớp 10 với nội dung và yêu cầu cần đạt như sau:
4.1. Các nội dung cơ bản và yêu cầu cần đạt
Nội dung
Giới thiệu
chung về
trồng trọt

Yêu cầu cần đạt
– Trình bày được vai trò và triển vọng của trồng trọt trong bối cảnh cuộc cách
mạng công nghiệp 4.0.
– Phân loại được các nhóm cây trồng theo nguồn gốc, đặc tính sinh vật học và
mục đích sử dụng.
– Phân tích được mối quan hệ giữa cây trồng với các yếu tố chính trong trồng trọt.
– Nêu được một số thành tựu nổi bật của việc ứng dụng công nghệ cao trong
trồng trọt.
– Trình bày được những yêu cầu cơ bản với người lao động của một số ngành
nghề phổ biến trong trồng trọt.

Đất trồng

– Trình bày được khái niệm, thành phần, tính chất của đất trồng.
– Giải thích được cơ sở khoa học của các biện pháp sử dụng, cải tạo, bảo vệ
đất trồng.
– Nêu được một số ứng dụng công nghệ cao trong sản xuất đất/giá thể trồng
cây (Ví dụ: Sản xuất đất/giá thể trồng cây từ xơ dừa, từ trấu, từ đất sét,...).
– Xác định được độ mặn, độ chua của đất.
– Vận dụng được kiến thức về sử dụng, cải tạo đất trồng vào thực tiễn.

Phân bón

– Trình bày được khái niệm về phân bón, vai trò của phân bón trong trồng trọt;
đặc điểm của một số loại phân bón phổ biến.
– So sánh được các biện pháp sử dụng và bảo quản phân bón phổ biến.
– Trình bày được một số ứng dụng của công nghệ hiện đại trong sản xuất phân
bón (Ví dụ: công nghệ vi sinh, công nghệ nano).
– Nhận biết được một số loại phân bón thông thường.
– Vận dụng được kiến thức về sử dụng và bảo quản phân bón vào thực tiễn.

Công nghệ
giống cây
trồng

– Trình bày được khái niệm, vai trò của giống cây trồng.
– Mô tả được các phương pháp chọn, tạo và nhân giống cây trồng phổ biến.
– Trình bày được ứng dụng của công nghệ sinh học trong chọn, tạo và nhân
giống cây trồng (Ví dụ: tạo cây trồng biến đổi gen, nhân giống bằng nuôi cấy
mô tế bào).
– Thực hiện được việc nhân giống cây trồng bằng phương pháp nhân giống
vô tính.

6 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

Nội dung

Yêu cầu cần đạt

Phòng, trừ
sâu, bệnh hại
cây trồng

– Trình bày được tác hại của sâu, bệnh và ý nghĩa của việc phòng, trừ sâu, bệnh
hại cây trồng.
– Mô tả được đặc điểm nhận biết, nêu được nguyên nhân và biện pháp phòng,
trừ một số loại sâu, bệnh hại cây trồng thường gặp.
– Nêu được ứng dụng công nghệ vi sinh trong phòng, trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
– Lựa chọn được các biện pháp an toàn cho con người và môi trường trong
phòng, trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
– Nhận biết được một số loại sâu, bệnh hại cây trồng thường gặp.

Kĩ thuật
trồng trọt

– Mô tả được các bước trong quy trình trồng trọt.
– Nêu được một số ứng dụng nổi bật của cơ giới hoá trồng trọt.
– Nêu được một số ứng dụng công nghệ cao trong thu hoạch, bảo quản và chế
biến sản phẩm trồng trọt.
– Lập được kế hoạch, tính toán được chi phí cho việc trồng và chăm sóc một
loại cây trồng.
– Chế biến được một số sản phẩm trồng trọt bằng phương pháp đơn giản.

Trồng trọt
– Tham gia trồng và chăm sóc một số loại cây trồng phổ biến ở địa phương.
công nghệ cao – Trình bày được những vấn đề cơ bản của trồng trọt công nghệ cao.
– Mô tả được một số mô hình trồng trọt công nghệ cao. Giải thích được cơ sở
khoa học của các hệ thống trồng cây không dùng đất (Ví dụ: trồng cây trong
nhà có mái che, công nghệ tưới nhỏ giọt, hệ thống trồng cây thông minh; hệ
thống trồng cây thuỷ canh, khí canh).
– Thực hiện được việc trồng cây bằng phương pháp không dùng đất.
Bảo vệ môi
trường trong
trồng trọt

– Trình bày được sự cần thiết phải bảo vệ môi trường trong trồng trọt.
– Nêu được ứng dụng của công nghệ vi sinh trong bảo vệ môi trường và xử lí
chất thải trồng trọt.
– Thực hiện được một số công việc đơn giản trong quy trình xử lí chất thải
trồng trọt.

4.2. Các chuyên đề học tập và yêu cầu cần đạt
Tên chuyên đề

Yêu cầu cần đạt

Công nghệ
– Trình bày được khái niệm, vai trò và một số thành tựu của công nghệ sinh
sinh học
học trong trồng trọt.
trong trồng trọt – Phân tích được một số hướng ứng dụng phổ biến của công nghệ sinh học
trong trồng trọt ở Việt Nam và trên thế giới.
– Đánh giá được triển vọng của công nghệ sinh học trong trồng trọt.
– Có ý thức về an toàn lao động và đạo đức nghề nghiệp.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

|7

Tên chuyên đề
Trồng và
chăm sóc hoa,
cây cảnh

Yêu cầu cần đạt
– Trình bày được vai trò của hoa, cây cảnh đối với đời sống con người.
– Nêu được đặc điểm thực vật học và yêu cầu ngoại cảnh của một số loại hoa,
cây cảnh phổ biến.
– Lựa chọn được quy trình nhân giống phù hợp cho một số loại hoa, cây cảnh
phổ biến.
– Mô tả được quy trình trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch, bảo
quản một số loại hoa, cây cảnh phổ biến.
– Trồng và chăm sóc được một loại hoa, cây cảnh.
– Yêu thích công việc trồng và chăm sóc hoa, cây cảnh, có ý thức về an toàn
lao động và bảo vệ môi trường.

Trồng trọt theo – Trình bày được khái niệm, ý nghĩa, các tiêu chí của trồng trọt theo tiêu
chuẩn VietGAP.
tiêu chuẩn
VietGAP

– Tóm tắt được các yêu cầu về: chọn đất trồng, nguồn nước tưới, giống, phân
bón, phòng, trừ sâu bệnh, thu hoạch, sơ chế và kiểm tra, vận chuyển, bảo quản
và sử dụng sản phẩm trong trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP.
– Mô tả được các bước trong quy trình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP.
– Lựa chọn được mô hình trồng trọt thích hợp cho một số loại cây trồng
phổ biến.
– Thực hiện được một số công việc trong quy trình trồng trọt theo tiêu chuẩn
VietGAP.
– Có ý thức về an toàn vệ sinh thực phẩm và bảo vệ môi trường trong trồng trọt.

Như vậy, chương trình Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt gồm 8 chủ đề cơ
bản và 3 chuyên đề học tập. Mỗi chủ đề, chuyên đề có những yêu cầu cần đạt cụ thể.
II. MỤC TIÊU PHẨM CHẤT VÀ NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC CÔNG NGHỆ TRONG
CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC PHỔ THÔNG 2018
1. Phẩm chất chủ yếu và năng lực chung

Chương trình giáo dục phổ thông hình thành và phát triển cho HS những phẩm
chất chủ yếu và năng lực cốt lõi sau:
1.1. Phẩm chất chủ yếu: gồm 5 phẩm chất chủ yếu là yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung
thực và trách nhiệm. Các phẩm chất chủ yếu này được hình thành và phát triển trong
dạy học Công nghệ thông qua nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, môi
trường giáo dục ở nhà trường, gia đình và xã hội. Vì vậy, trong dạy học Công nghệ, GV
cần lưu ý xác định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất phù hợp trong chủ đề, bài học để
định hướng tổ chức các hoạt động học tập cho HS.
1.2. Năng lực cốt lõi: bao gồm năng lực chung và năng lực đặc thù.
8 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

– Những năng lực chung được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn
học và hoạt động giáo dục: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác,
năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo.
– Những năng lực đặc thù được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua một số
môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng
lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất.
Những yêu cầu cần đạt cụ thể về phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi được quy định
tại mục IX Chương trình tổng thể và tại các chương trình môn học, hoạt động giáo dục.
2. Năng lực công nghệ

Năng lực công nghệ là một trong 7 năng lực đặc thù được xác định trong Chương
trình giáo dục phổ thông 2018, bao gồm các thành tố sau:
– Nhận thức công nghệ: năng lực làm chủ kiến thức phổ thông cốt lõi về công
nghệ trên các phương diện bản chất của công nghệ; mối quan hệ giữa công nghệ, con
người, xã hội; một số công nghệ phổ biến, các quá trình sản xuất chủ yếu có ảnh hưởng
và tác động lớn tới kinh tế, xã hội trong hiện tại và tương lai; phát triển và đổi mới công
nghệ; nghề nghiệp và định hướng nghề nghiệp trong lĩnh vực kĩ thuật, công nghệ chủ
yếu ở Việt Nam.
– Giao tiếp công nghệ: năng lực lập, đọc, trao đổi tài liệu kĩ thuật về các sản phẩm,
quá trình, dịch vụ công nghệ trong sử dụng, đánh giá công nghệ và thiết kế kĩ thuật.
– Sử dụng công nghệ: năng lực khai thác sản phẩm, quá trình, dịch vụ công nghệ
đúng chức năng, đúng kĩ thuật, an toàn và hiệu quả; tạo ra sản phẩm công nghệ.
– Đánh giá công nghệ: năng lực đưa ra những nhận định về một sản phẩm, quá
trình, dịch vụ công nghệ với góc nhìn đa chiều về vai trò, chức năng, chất lượng, kinh tế
– tài chính, tác động môi trường và những mặt trái của kĩ thuật, công nghệ.
– Thiết kế kĩ thuật: năng lực phát hiện nhu cầu, vấn đề cần giải quyết, cần đổi
mới trong thực tiễn; đề xuất giải pháp kĩ thuật, công nghệ đáp ứng nhu cầu, giải quyết
vấn đề đặt ra; hiện thực hoá giải pháp kĩ thuật, công nghệ; thử nghiệm và đánh giá mức
độ đáp ứng nhu cầu, vấn đề đặt ra. Quá trình trên được thực hiện trên cơ sở xem xét đầy
đủ các khía cạnh về tài nguyên, môi trường, kinh tế và nhân văn.
Yêu cầu cần đạt về năng lực công nghệ đối với HS mỗi lớp học, cấp học được
quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ 2018.
III. SÁCH GIÁO KHOA CÔNG NGHỆ 10 – CÔNG NGHỆ TRỒNG TRỌT
1. Cấu trúc sách Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

1.1. Cấu trúc
Bộ sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt gồm 2 cuốn sách: Sách
giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt và Sách chuyên đề học tập Công nghệ
10 – Công nghệ trồng trọt. Bộ sách được biên soạn theo định hướng học tập thông qua
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

|9

trải nghiệm và khám phá kiến thức, ứng dụng công nghệ cao trong các khâu của quá trình
trồng trọt; hướng nghiệp và giáo dục bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, an
toàn lao động. Qua đó góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực chung
và năng lực công nghệ cho HS. Cấu trúc sách giáo khoa, sách chuyên đề Công nghệ 10 –
Công nghệ trồng trọt như sau:
Phần đầu sách có Hướng dẫn sử dụng sách, giúp HS hiểu được ý nghĩa của các
biểu tượng trong các bài học, ghi nhớ các biểu tượng để nhận biết, phân biệt các hoạt
động trong từng bài học. Từ đó, HS chủ động làm việc với sách giáo khoa; tích cực tham
gia các hoạt động học tập trải nghiệm và khám phá. Trang Lời nói đầu giúp HS và GV
hiểu được ý tưởng của sách, mục đích của sách và những nội dung chính định hướng
học tập, giúp HS hiểu và tăng khả năng tự học. Mục lục được đặt ở phần đầu sách để
thuận tiện cho việc tra cứu, học tập.
Phần thân sách là các chủ đề và bài học. Các chủ đề của sách được sắp xếp dựa
trên cấu trúc nội dung đã được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông môn
Công nghệ 10. Mỗi trang chủ đề có hình ảnh đại diện thể hiện đặc trưng của chủ đề tạo
sự thống nhất, khoa học và hấp dẫn và góp phần định hướng học tập cho HS. Mỗi chủ đề
có từ 1 đến 4 bài học; cuối mỗi chủ đề có một bài ôn tập giúp HS hệ thống hoá kiến
thức, luyện tập và vận dụng những nội dung đã học trong chủ đề. Nội dung các bài
học thể hiện đúng và đầy đủ yêu cầu cần đạt trong chương trình môn Công nghệ 10. Nội
dung bài học được kết hợp kênh chữ và kênh hình phù hợp, trong đó các hình ảnh minh
hoạ thể hiện nội dung kiến thức, đảm bảo tính thẩm mĩ, đại diện, hiện đại, sư phạm để
HS hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá kiến thức.
Phần cuối sách có Bảng giải thích thuật ngữ giúp HS tra cứu, hình thành năng
lực tự học, tự nghiên cứu.
1.2. Nội dung sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt
Sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt được cấu trúc thành 8 chủ
đề: (1) Giới thiệu chung về trồng trọt; (2) Đất trồng; (3) Phân bón; (4) Công nghệ giống
cây trồng; (5) Phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng; (6) Kĩ thuật trồng trọt; (7) Trồng trọt
công nghệ cao; (8) Bảo vệ môi trường trong trồng trọt. Nội dung chính của các chủ đề
trong sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt như sau:
Chủ đề 1 – Giới thiệu chung về trồng trọt, HS sẽ được hướng dẫn để tìm hiểu,
khám phá về vai trò, triển vọng của trồng trọt trong bối cảnh của cuộc cách mạng công
nghiệp 4.0; phân loại các nhóm cây trồng; phân tích được mối quan hệ giữa cây trồng
với các yếu tố chính trong trồng trọt; một số thành tựu nổi bật của việc ứng dụng công
nghệ cao trong trồng trọt; những yêu cầu cơ bản đối với người lao động của một số
ngành nghề trong trồng trọt. Qua đó, HS sẽ hiểu các giá trị của trồng trọt, tăng hứng thú
học tập, xác định mục tiêu phấn đấu để đáp ứng yêu cầu lao động đối với ngành nghề
trong trồng trọt, yêu lao động và bảo vệ môi trường.
10 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

Chủ đề 2 – Đất trồng, HS sẽ được tìm hiểu, nghiên cứu và khám phá về thành
phần, tính chất của đất trồng; cơ sở khoa học của các biện pháp cải tạo đất trồng; ứng
dụng công nghệ cao sản xuất một số giá thể trồng cây. Qua đó, HS được thực hành,
luyện tập để xác định độ mặn, độ chua của đất; vận dụng kiến thức vào thực tiễn để sử
dụng và cải tạo đất trồng, sử dụng giá thể trồng cây, đồng thời bảo vệ đất trồng.
Chủ đề 3 – Phân bón, HS sẽ được tìm hiểu về một số loại phân bón thường dùng
trong trồng trọt (đặc điểm, biện pháp sử dụng và bảo quản, cách nhận biết); ứng dụng
công nghệ hiện đại trong sản xuất phân bón.
Chủ đề 4 – Giống cây trồng, HS sẽ được tìm hiểu về khái niệm và vai trò của giống
cây trồng, một số phương pháp chọn, tạo và nhân giống cây trồng, được thực hành nhân
giống cây trồng bằng phương pháp nhân giống vô tính; đồng thời, HS cũng sẽ được tìm
hiểu về ứng dụng công nghệ sinh học trong chọn, tạo và nhân giống cây trồng.
Chủ đề 5 – Phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng, HS sẽ được tìm hiểu về tác hại của
sâu, bệnh hại đối với cây trồng; ý nghĩa của công tác phòng trừ sâu, bệnh hại đối với cây
trồng; mô tả được đặc điểm nhận biết, tác hại và biện pháp phòng trừ một số loại sâu,
bệnh hại cây trồng thường gặp; ứng dụng công nghệ vi sinh trong phòng trừ sâu, bệnh
hại cây trồng. HS sẽ được thực hành nhận biết một số loại sâu, bệnh hại cây trồng thường
gặp. Qua đó, HS sẽ lựa chọn được các biện pháp an toàn cho con người và môi trường
trong phòng trừ sâu, bệnh hại cây trồng.
Chủ đề 6 – Kĩ thuật trồng trọt, HS được nghiên cứu về các bước trong quy trình
trồng trọt; thực hiện được một số kĩ thuật trồng, chăm sóc một loại cây cụ thể (cây cam);
nêu được những ứng dụng cơ giới hoá trong trồng trọt và một số ứng dụng công nghệ
cao thu hoạch, bảo quản và chế biến sản phẩm trồng trọt; lập được kế hoạch, tính toán
được chi phí trồng và chăm sóc một loại cây; chế biến được một số sản phẩm trồng trọt
bằng phương pháp đơn giản (chế biến nước tương cà chua, chế biến dưa chuột bao tử
dầm giấm đóng lọ). Qua đó, HS vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học để tham gia trồng
và chăm sóc một loại cây trồng phổ biến ở địa phương.
Chủ đề 7 – Trồng trọt công nghệ cao. Chủ đề này thể hiện những vấn đề cơ bản
của trồng trọt công nghệ cao (khái niệm, đặc điểm); các mô hình trồng trọt công nghệ
cao; cơ sở khoa học của hệ thống trồng cây không dùng đất; một số mô hình trồng cây
không dùng đất; HS được thực hành mô hình trồng rau thuỷ canh theo mô hình thuỷ
canh tĩnh.
Chủ đề 8 – Bảo vệ môi trường trong trồng trọt. Đây là chủ đề cuối cùng của sách
giáo khoa, HS sẽ được tìm hiểu về tình hình ô nhiễm môi trường trong trồng trọt ở nước
ta; nguyên nhân gây ra ô nhiễm môi trường trong trồng trọt; một số giải pháp bảo vệ
môi trường trong trồng trọt; ứng dụng công nghệ vi sinh trong bảo vệ môi trường và xử
lí chất thải trồng trọt; HS thực hiện được một số công việc đơn giản trong quy trình xử
lí chất thải trồng trọt như ủ chua phụ phẩm trồng trọt làm thức ăn cho trâu, bò.
Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

| 11

1.3. Nội dung sách chuyên đề học tập Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt
Sách chuyên đề học tập Công nghệ 10 được cấu trúc thành 3 chuyên đề: (1) Công
nghệ sinh học trong trồng trọt; (2) Trồng và chăm sóc hoa, cây cảnh; (3) Trồng trọt theo
tiêu chuẩn VietGAP. Những chuyên đề này là chuyên đề chuyên sâu, phát triển trên cơ
sở HS đã học các nội dung trong sách giáo khoa Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt.
Do vậy, nếu HS lựa chọn môn Công nghệ định hướng Nông nghiệp sẽ rất thuận lợi để
học sách giáo khoa và sách chuyên đề học tập. Nội dung chính của các chuyên đề học
tập môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt như sau:
Chuyên đề 1 – Công nghệ sinh học trong trồng trọt: HS được nghiên cứu, tìm
hiểu về vai trò và triển vọng của công nghệ sinh học trong trồng trọt; thấy được đây là
hướng công nghệ ưu tiên để thúc đẩy trồng trọt phát triển theo hướng chất lượng cao và
bền vững; một số thành tựu của công nghệ sinh học trong trồng trọt; ứng dụng công
nghệ sinh học trong chọn tạo giống cây trồng; ứng dụng công nghệ sinh học trong sản
xuất chế phẩm sinh học (chế phẩm vi sinh, thuốc bảo vệ thực vật sinh học, chế phẩm
enzyme). Qua đó, HS đánh giá được triển vọng của công nghệ sinh học trong trồng trọt,
từ đó góp phần định hướng nghề nghiệp trong tương lai; có ý thức đạo đức nghề nghiệp.
Chuyên đề 2 – Trồng và chăm sóc hoa, cây cảnh: HS được tìm hiểu, khám phá
về vai trò quan trọng của hoa và cây cảnh đối với đời sống con người; kĩ thuật trồng và
chăm sóc một số loại hoa, cây cảnh phổ biến (hoa hồng, hoa cúc, cây sanh). Qua đó, HS
thực hiện được một số kĩ thuật trồng, tỉa cành, bón phân cho hoa hồng, hoa cúc; ghép
cây sanh lên đá, chuyển cây sanh vào chậu và chăm sóc; yêu thích công việc trồng và
chăm sóc hoa, cây cảnh; có ý thức an toàn lao động và bảo vệ môi trường.
Chuyên đề 3 – Trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP: HS được tìm hiểu, nghiên
cứu về khái niệm VietGAP, ý nghĩa, tiêu chí, yêu cầu cơ bản của trồng trọt theo tiêu
chuẩn VietGAP. Đây là tiêu chuẩn nhằm hướng dẫn các tổ chức và cá nhân sản xuất
trồng trọt, sơ chế sản phẩm trồng trọt để bảo đảm an toàn thực phẩm; chất lượng sản
phẩm; sức khoẻ (không gây nguy hại, ngộ độc cho người tiêu dùng) và an toàn lao động
đối với người sản xuất; an toàn cho môi trường và hệ sinh thái xung quanh và an tâm
truy xuất được nguồn gốc sản phẩm. HS được tìm hiểu về các bước trong quy trình trồng
trọt theo tiêu chuẩn VietGAP, một số mô hình trồng trọt theo tiêu chuẩn VietGAP như
mô hình trồng lúa, trồng dưa lưới, trồng cam, trồng chè theo tiêu chuẩn VietGAP. Thông
qua chuyên đề, HS vận dụng để thực hiện được một số công việcc trong quy trình trồng
trọt theo tiêu chuẩn VietGAP; có ý thức an toàn vệ sinh thực phẩm và bảo vệ môi trường
trong trồng trọt.
Trong quá trình biên soạn sách giáo khoa, chuyên đề học tập Công nghệ 10 –
Công nghệ trồng trọt, các tác giả đã xây dựng nội dung bài học và thiết kế các hoạt động
học tập phù hợp với yêu cầu của chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ 10
và đặc điểm tâm lí, năng lực HS. Đồng thời, các tác giả cùng tính toán đến những kiến
thức liên quan mà HS đã được học ở các lớp dưới và các môn học khác; điều kiện ở các
12 | Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

vùng miền để thiết kế các hoạt động học tập cho phù hợp, thuận tiện cho việc tổ chức
các hoạt động học tập thông qua tìm tòi, khám phá, trải nghiệm của HS.
2. Cấu trúc nội dung bài học Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

Các bài học trong sách giáo khoa, sách chuyên đề học tập Công nghệ 10 – Công
nghệ trồng trọt có thời lượng từ 1 đến 4 tiết học (đa số là các bài 2, 3 tiết). Cách thiết kế
thời lượng này cho phép GV và nhà trường thuận tiện, linh hoạt trong bố trí thời khoá
biểu để tổ chức hoạt động học tập khám phá của HS trong dạy học.
Bài học chủ yếu được thể hiện theo mô hình của lí thuyết kiến tạo (mô Hình 5E),
làm cơ sở cho HS tìm tòi, khám phá, trải nghiệm các nội dung về công nghệ trồng trọt.
Ở mỗi bài học, ngoài phần đầu là tên bài, mục tiêu bài học (bám sát yêu cầu cần đạt đã
được Bộ GD&ĐT quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ
2018); phần cuối bài học là nội dung chốt kiến thức cốt lõi; cấu trúc chung của các bài
học bao gồm: Tuyến nội dung và Tuyến hoạt động được thiết kế song song. Trong đó:
– Tuyến nội dung trình bày các nội dung tri thức khoa học phổ thông, cơ bản, cốt
lõi, hiện đại, phù hợp với mục tiêu chương trình và yêu cầu cần đạt, phù hợp với đặc
điểm HS lớp 10, đảm bảo tính vùng miền. Nội dung bài được thể hiện qua kênh chữ,
kênh hình, giúp HS hứng thú tìm hiểu, khám phá tri thức và định hướng giáo dục hướng
nghiệp và bảo vệ môi trường. Mục kiến thức cốt lõi trình bày tóm tắt những nội dung
chính, trọng tâm, chủ yếu của bài học. Nội dung trong Kiến thức cốt lõi nhằm hỗ trợ các
thầy cô xác định trọng tâm của bài khi xây dựng kế hoạch bài dạy và để giúp HS thuận
tiện khi ôn tập kiến thức của bài, nắm chắc kiến thức chủ yếu, trọng tâm của bài học.
– Tuyến hoạt động gồm nhiều hoạt động học tập đa dạng nhằm tạo điều kiện cho
GV đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học; khuyến khích HS học tập tích
cực và chủ động. Tuyến hoạt động gồm các hoạt động chính như sau:
+ Hoạt động Mở đầu để gắn kết vào bài học, được thể hiện bằng nhiều hình thức
đa dạng. Mục đích của hoạt động này là kích thích HS động não và giúp các em nhớ lại
những kiến thức, kĩ năng đã học, đã biết về vấn đề liên quan đến nội dung bài học. Ví
dụ: mở đầu bằng quan sát tranh, ảnh, sơ đồ; trả lời câu hỏi;...
+ Hoạt động Khám phá kiến thức mới và Hình thành kĩ năng thông qua Quan sát,
Nghiên cứu tài liệu, Trả lời câu hỏi, Thảo luận, Thực hành rèn luyện kĩ năng,… Sách
Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt có nhiều tranh ảnh, hình vẽ, sơ đồ kết hợp với
kênh chữ hợp lí; có nhiều câu hỏi, bài tập, tình huống nhằm tạo cơ hội cho HS được trải
nghiệm, tìm tòi và khám phá kiến thức mới dưới nhiều dạng hoạt động khác nhau.
+ Hoạt động Luyện tập giúp các em củng cố kiến thức thông qua các Câu hỏi,
Bài tập, Tình huống thực tiễn,… Hoạt động này tạo điều kiện cho HS được trình bày,
miêu tả, phân tích các trải nghiệm hoặc quan sát thu nhận được ở bước khám phá, giúp
HS kết nối và thấy được sự liên hệ với trải nghiệm trước đó.

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên môn Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt

| 13

+ Hoạt động Vận dụng kiến thức thông qua Trả lời các câu hỏi, bài tập liên hệ
vận dụng, xử lí tình huống,… HS có cơ hội được khắc sâu và mở rộng kiến thức, kĩ năng
của bài học thông qua trả lời các câu hỏi, làm bài tập, thực hành, vận dụng, giải quyết
các tình huống thực tiễn. Từ đó HS có thể áp dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn
trồng trọt, chăn nuôi,… ở gia đình, địa phương. Đặc biệt, trong từng chủ đề đều có bài
ôn tập, hệ thống hoá kiến thức, luyện tập, vận dụng tổng hợp.
Các bài học trong sách Công nghệ 10 – Công nghệ trồng trọt được thiết kế nhiều
câu hỏi, bài tập, tình huống và hoạt động thực hành, thuận tiện cho GV và HS đánh giá
quá trình kết hợp với đánh giá định kì kết quả học tập của HS theo quy định của Bộ Giáo
dục và Đào tạo.
Ngoài ra, trong bài học có phần mở rộng, thể hiện ở mục Em có biết/Tìm hiểu
thêm. Nội dung này giúp HS tìm tòi, mở rộng hiểu biết về các kiến thức, sự kiện liên
quan đến nội dung bài học, để gây hứng thú học tập cho HS; tích hợp giáo dục bảo vệ
môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, an toàn lao động,…
Các hoạt động học tập được trình bày theo nội dung bài. Tuỳ tính chất của nội
dung và yêu cầu cần đạt của bài học mà có thể có tất cả các hoạt động trên hoặc chỉ có
một số hoạt động.
Sau mỗi chủ đề có một bài “Ôn tập” được thể hiện bằng sơ đồ hoá các kiến thức
và mối liên hệ giữa các kiến thức đã học, nhằm phát triển năng lực tư duy tổng hợp, khái
quát hoá. Đồng thời có nhiều dạng câu hỏi, bài tập vận dụng, xử lí tình huống,… giúp
HS luyện tập và củng cố tổng hợp, vận dụng các kiến thức vào cuộc sống ở nhà, ở
trường, ... Từ đó, HS hình thành các kĩ năng, ý thức trong trồng trọt; trồng và chăm sóc
cây xanh.
Trong bài học có các hoạt động thực hành để HS rèn luyện kĩ năng sử dụng công
nghệ. Đồng thời qua các hoạt động luyện tập, vận dụng, giúp HS có cơ hội trải nghiệm
thực tế, tạo điều kiện cho HS phát hiện và ...