NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC HUẾ
CÔNG TY ĐẦU TƯ XUẤT BẢN – THIẾT BỊ GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU TẬP HUẤN GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA ÂM NHẠC LỚP 10
CÁNH DIỀU
NGUYỄN HOÀNG HẬU (Tổng Chủ biên) - TẠ HOÀNG MAI ANH (Chủ biên)

ÂM NHẠC 10

heo Chương trình
những kiến thức
lí thuyết âm nhạc
p các em tiếp tục
ừ những cấp học
thụ và hiểu biết

NGUYỄN HOÀNG HẬU (Tổng Chủ biên)
TẠ HOÀNG MAI ANH (Chủ biên)
HOÀNG HOA - ĐỖ THANH HIÊN

ăng lực một cách
n một số kiến thức
ợc thiết kế mang
ồng thời góp phần

những nhà giáo,
giáo dục Âm nhạc.

cập

ISBN 978-604-337-237-3

để
ụng

Giá: 39.000đ

NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC HUẾ

Mục lục

Trang

I. Những vấn đề chung

4

1. Giới thiệu Chương trình môn Âm nhạc lớp 10

4

2. Giới thiệu sách giáo khoa Âm nhạc 10

7

3. Giới thiệu sách chuyên đề học tập âm nhạc 10

22

II. Bài soạn minh hoạ

29

III. Đánh giá kết quả tập huấn giáo viên

5o

2

CHƯƠNG TRÌNH TẬP HUẤN
Thời gian

Nội dung
1. Giới thiệu Chương trình môn Âm nhạc lớp 10

8:00 - 9:45

2. Cấu trúc SGK Âm nhạc 10
3. Giới thiệu các tài liệu bổ trợ
4. Thực hành nội dung phần Kiến thức chung (các chủ đề)

9:45 - 10:00

Giải lao
5. Thực hành nội dung phần Lựa chọn (Hát và Nhạc cụ)

10:00 - 11:30

6. Thực hành nội dung chuyên đề
7. Đánh giá kết quả tập huấn giáo viên

MỤC TIÊU, PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN TẬP HUẤN
Mục tiêu
Giáo viên (GV) nhận biết được những điểm mới của SGK (SGK); biết khai
thác và sử dụng SGK đạt hiệu quả cao nhất.

Phương pháp
Hướng dẫn GV thực hành những nội dung mới và phương pháp dạy học mới.
Quy trình luyện tập gồm các bước: (i) Báo cáo viên (BCV) làm mẫu; (ii) BCV
và GV cùng luyện tập; (iii) GV tự luyện tập; (iv) Nhóm GV trình bày kết quả
(có thể quay video làm tư liệu).

Phương tiện
GV có SGK, sách giáo viên (SGV) hoặc tài liệu tập huấn.

3

I. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG
1. Giới thiệu Chương trình môn Âm nhạc lớp 10
1.1. Mục tiêu
Chương trình môn Âm nhạc lớp 10 giúp HS phát triển năng lực âm nhạc, những phẩm
chất chủ yếu và năng lực chung đã được hình thành từ cấp THCS; định hình thị hiếu thẩm mĩ;
mở rộng hiểu biết về âm nhạc trong mối tương quan với các yếu tố lịch sử, văn hoá và xã hội,
biết trân trọng và có ý thức giữ gìn, bảo vệ, phổ biến các giá trị âm nhạc truyền thống; phát
huy tiềm năng hoạt động âm nhạc, vận dụng kiến thức, kĩ năng âm nhạc vào đời sống; có định
hướng nghề nghiệp phù hợp với khả năng của bản thân.
1.2. Yêu cầu cần đạt
Bên cạnh việc góp phần hình thành và phát triển ở HS các phẩm chất chủ yếu (yêu nước,
nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và các năng lực chung (tự chủ và tự học, giao tiếp
và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo), chương trình môn Âm nhạc tập trung hình thành và
phát triển ở HS năng lực âm nhạc, bao gồm các thành phần năng lực sau:
– Thể hiện âm nhạc: biết tái hiện, trình bày hoặc biểu diễn âm nhạc thông qua các hoạt động
hát, chơi nhạc cụ, đọc nhạc với nhiều hình thức và phong cách.
– Cảm thụ và hiểu biết âm nhạc: biết thưởng thức và cảm nhận những giá trị nổi bật, những
điều sâu sắc và đẹp đẽ của âm nhạc được thể hiện trong tác phẩm hoặc một bộ phận của tác
phẩm; biết biểu lộ thái độ và cảm xúc bằng lời nói và ngôn ngữ cơ thể; biết nhận xét và đánh
giá về các phương tiện diễn tả của âm nhạc.
– Ứng dụng và sáng tạo âm nhạc: biết kết hợp và vận dụng kiến thức, kĩ năng âm nhạc vào
thực tiễn; ứng tác và biến tấu, đưa ra những ý tưởng hoặc sản phẩm âm nhạc hay, độc đáo;
hiểu và sử dụng âm nhạc trong các mối quan hệ với lịch sử, văn hoá và các loại hình nghệ
thuật khác.
1.3. Nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở lớp 10
Nội dung
Hát
Bài hát tuổi HS (15 – 16 tuổi),
dân ca Việt Nam và bài hát
nước ngoài. Các bài hát có nội
dung, âm vực phù hợp với độ
tuổi; đa dạng về loại nhịp và
tính chất âm nhạc. Một số bài
hợp xướng đơn giản.

Yêu cầu cần đạt

– Hát đúng cao độ, trường độ, sắc thái.
– Hát rõ lời và thuộc lời; điều tiết hơi thở hợp lí; mở
rộng âm vực; duy trì được tốc độ ổn định.

– Biết hát hợp xướng đơn giản.
– Biết hát đơn ca, song ca; hát tốp ca, đồng ca với 2
hoặc 3 bè đơn giản.

– Cảm nhận được sắc thái và tình cảm của bài hát, sự

hoà quyện của các bè; biết điều chỉnh giọng hát để
tạo nên sự hài hoà; biểu lộ cảm xúc phù hợp với tính
chất âm nhạc.

– Nêu được tên bài hát, tên tác giả, nội dung, thể loại
hoặc giá trị nghệ thuật của bài hát.
4

– Nhận biết được câu, đoạn trong bài hát có hình thức
rõ ràng.

– Biết nhận xét, đánh giá về việc trình diễn bài hát của
bản thân hoặc người khác.

– Biết hát kết hợp gõ đệm, vận động hoặc đánh nhịp.
– Biết dàn dựng và biểu diễn bài hát, bài hợp xướng ở
trong và ngoài nhà trường.

Nghe nhạc

– Biết lắng nghe và biểu lộ cảm xúc; biết vận động cơ

Nghe một số bản nhạc có lời và
không lời phù hợp với độ tuổi.

– Cảm nhận được vẻ đẹp, giá trị nghệ thuật của tác

thể hoặc gõ đệm phù hợp với nhịp điệu.

phẩm âm nhạc; biết tưởng tượng khi nghe nhạc.

– Liệt kê được một số loại nhạc cụ tham gia hoà tấu
nhạc không lời.

– Nhận ra tên bản nhạc và tên tác giả từ một vài nét nhạc
điển hình; nhắc lại được chủ đề chính của bản nhạc.

Đọc nhạc
Giọng Son trưởng, Mi thứ. Bài
luyện tập cơ bản về quãng, về
tiết tấu. Các bài đọc nhạc phù
hợp với năng lực HS. Một số
bài có 2 hoặc 3 bè đơn giản.

– Đọc đúng cao độ gam Son trưởng và gam Mi thứ.
– Đọc đúng giai điệu và thể hiện được tính chất âm
nhạc của bài đọc nhạc có 1 dấu thăng ở hoá biểu.

– Phân biệt được màu sắc âm nhạc của điệu trưởng và
điệu thứ.

– Cảm nhận được sự hoà quyện của âm thanh khi đọc
nhạc có bè.

– Giải thích được ý nghĩa của các kí hiệu trong bài
đọc nhạc; phân biệt và giải thích được sự giống nhau
hoặc khác nhau của các nét nhạc.

– Biết đọc nhạc kết hợp gõ đệm hoặc đánh nhịp.
– Tự đọc được một số giai điệu đơn giản viết ở các
giọng có 1 dấu thăng.

Nhạc cụ
Các bài tập tiết tấu, giai điệu và
hoà âm

– Biết chơi nhạc cụ đúng tư thế và đúng kĩ thuật.
– Thể hiện đúng cao độ, trường độ, sắc thái các bài tập

tiết tấu, giai điệu, hoà âm; duy trì được tốc độ ổn định.

– Bước đầu biết xác định tiết điệu và đặt hợp âm chính

cho bản nhạc; biết ứng tác và biến tấu đơn giản khi
chơi nhạc cụ.

– Biết điều chỉnh cường độ để tạo nên sự hài hoà; biểu
lộ cảm xúc phù hợp với tính chất âm nhạc.
5

– Biết chơi nhạc cụ với hình thức độc tấu và hoà tấu.
– Biết kết hợp các loại nhạc cụ để hoà tấu hoặc đệm
cho bài hát, bản nhạc.

– Biết nhận xét, đánh giá về cách chơi nhạc cụ của bản
thân hoặc người khác.

– Tự làm được một số nhạc cụ gõ đơn giản từ chất liệu
sẵn có.

– Biết bảo quản nhạc cụ và điều chỉnh âm thanh đúng
cách.

– Biết dàn dựng và biểu diễn nhạc cụ ở trong và ngoài
nhà trường.

Lí thuyết âm nhạc

– Nhận biết được các loại quãng (quãng đơn, quãng

- Quãng hoà thanh, quãng giai
điệu, các loại quãng (quãng
đơn, quãng diatonic), tính chất
các quãng.

– Giải thích được một số thuật ngữ âm nhạc.
– Cảm nhận được sự khác nhau về tính chất âm nhạc

- Sơ lược về điệu thức (trưởng
và thứ tự nhiên, thứ hoà thanh);
giọng và gam.
- Giọng và gam: Son trưởng,
Mi thứ.
- Một số hợp âm của các
giọng: Son trưởng, Mi thứ.
Thường thức âm nhạc
– Thể loại âm nhạc: Sơ lược về
âm nhạc giao hưởng.
– Âm nhạc và đời sống: Vài nét
về lịch sử âm nhạc thế giới.

diatonic), biết tính chất các quãng.

giữa giọng trưởng và giọng thứ, sự hoà quyện của
các âm trong hợp âm.

– Nhận biết được bản nhạc viết ở giọng Son trưởng,
Mi thứ.

– Nhận biết được một số hợp âm của các giọng: Son
trưởng, Mi thứ.

– Biết vận dụng kiến thức đã học khi hát, đọc nhạc,
chơi nhạc cụ, tìm hiểu bản nhạc,…

– Biết ghi chép các bản nhạc.
– Nêu được một số đặc điểm của âm nhạc giao hưởng.
– Liệt kê được một số loại nhạc cụ trong dàn nhạc giao
hưởng.

– Cảm nhận được giá trị nghệ thuật của một số tác
phẩm âm nhạc giao hưởng.

– Nêu được vài nét về các giai đoạn lịch sử âm nhạc

thế giới; kể được tên một số nhạc sĩ tiêu biểu của
từng giai đoạn.

– Cảm nhận được giá trị nghệ thuật của một số tác
phẩm âm nhạc.

1.4. Phương pháp giáo dục
Căn cứ vào nội dung dạy học, yêu cầu cần đạt và điều kiện thực tế, GV vận dụng linh
hoạt các hoạt động dạy học âm nhạc đặc thù (nghe, đọc, tái hiện, phản ứng, trình diễn, phân
6

tích, đánh giá, ứng dụng, sáng tạo) cho phù hợp và hiệu quả; sử dụng những nhạc cụ có cao
độ chuẩn để giúp HS phát triển kĩ năng nghe và hát đúng nhạc; hướng dẫn HS hoà tấu hoặc
đệm cho bài hát, bản nhạc bằng cách kết hợp giữa các loại nhạc cụ và động tác cơ thể (vỗ tay,
giậm chân, búng ngón tay,...).
Ở cấp THCS, môn Âm nhạc tập trung phát triển các kĩ năng âm nhạc cơ bản; lựa chọn các
hoạt động học tập phù hợp với hứng thú và nhận thức của HS: nghe nhạc, vận động, đánh giá,
phân tích, ứng dụng, sáng tạo,...; thường xuyên củng cố và vận dụng những kiến thức, kĩ năng
đã học. HS cần được tiếp cận âm thanh trước khi học kí hiệu âm nhạc, tiếp cận lí thuyết thông
qua trải nghiệm thực hành.
2. Giới thiệu SGK Âm nhạc 10
2.1. Nhóm tác giả:

Nguyễn Hoàng Hậu (Tổng chủ biên): Tiến sĩ Âm nhạc học, giảng viên khoa Kiến thức
âm nhạc, phụ trách bộ môn Kí Xướng âm, Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam. Tác giả
một số giáo trình, SGK thuộc lĩnh vực Âm nhạc; Tác giả một số đề tài khoa học công nghệ,
công bố khoa học trong nước.
Tạ Hoàng Mai Anh (Chủ biên): Tiến sĩ Âm nhạc học, giảng viên khoa Nghệ thuật,
trường Đại học Sư phạm Hà Nội; Tác giả một số giáo trình, SGK thuộc lĩnh vực Âm nhạc;
Tác giả một số đề tài khoa học công nghệ, công bố khoa học trong nước và nước ngoài. Báo
cáo viên bồi dưỡng GV thực hiện chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
Hoàng Hoa: Thạc sĩ Âm nhạc học, giảng viên khoa Kiến thức âm nhạc, nguyên trưởng
bộ môn Hoà âm, Học viện âm nhạc quốc gia Việt Nam. Tác giả nhiều giáo trình, sách tham
khảo thuộc lĩnh vực Âm nhạc; Tác giả một số đề tài khoa học công nghệ, công bố khoa học
trong nước.
Đỗ Thanh Hiên: Thạc sĩ chuyên ngành Lí thuyết và Lịch sử âm nhạc, hội viên Hội Nhạc
sĩ Việt Nam; nguyên Giảng viên chính, Trưởng bộ môn Âm nhạc Trường Đại học Thủ đô Hà
Nội; tác giả Chương trình giáo dục phổ thông môn Âm nhạc 2018; tác giả SGK Âm nhạc lớp
1 (Bộ sách Cánh Diều 2019); tác giả nhiều giáo trình và sách nghiên cứu, tham khảo về dạy
học môn Âm nhạc.
2.2. Quan điểm biên soạn SGK Âm nhạc 10
Chương trình tập trung phát triển năng lực âm nhạc cho HS qua nội dung giáo dục với
những kiến thức cơ bản, thiết thực; chú trọng thực hành; góp phần phát triển hài hoà đức, trí,
thể, mĩ và định hướng nghề nghiệp cho HS.
Chương trình kế thừa và phát huy những ưu điểm của chương trình môn Âm nhạc, đồng
thời tiếp thu kinh nghiệm xây dựng chương trình của một số nền giáo dục tiên tiến trên thế
giới. Nội dung giáo dục của chương trình được thiết kế theo hướng kết hợp giữa đồng tâm với
tuyến tính; thể hiện rõ đặc trưng nghệ thuật âm nhạc và bản sắc văn hoá dân tộc; tích hợp cao
ở các lớp học dưới, phân hoá dần ở các lớp học trên.
7

Chương trình xây dựng những hoạt động học tập đa dạng, với sự phong phú về nội dung
và hình thức, nhằm đáp ứng nhu cầu, sở thích của HS; tạo được cảm xúc, niềm vui và hứng
thú trong học tập.
Chương trình vừa bảo đảm những nội dung giáo dục cốt lõi thống nhất trong cả nước, vừa
có tính mở để phù hợp với sự đa dạng về điều kiện và khả năng học tập của HS các vùng miền.
2.3. Cấu trúc và nội dung SGK
2.3.1. Cấu trúc sách
SGK gồm 2 phần chính: Phần Kiến thức chung và Phần Lựa chọn. Phần lựa chọn gồm hai
nội dung: Hát và Nhạc cụ. Trong một năm học, mỗi HS được học phần Kiến thức chung và
nội dung Hát hoặc Nhạc cụ trong phần Lựa chọn
Sách có cấu trúc hài hoà, cân đối, được thể hiện qua những đặc điểm sau:
Số lượng bài hát, nghe nhạc, đọc nhạc, nhạc cụ trong 8 chủ đề tương đối cân bằng và hài
hoà, giúp HS thường xuyên được rèn luyện những kĩ năng này.
Phần kiến thức chung chia thành 8 chủ đề chia đều cho 2 học kì, mỗi chủ đề được dạy
học trong 4 tiết (tổng số là 32 tiết); có 3 tiết dành cho nội dung tự chọn, kiểm tra đánh giá. Các
chủ đề được liên kết với nhau thông qua việc hình thành và phát triển cho HS những phẩm
chất chủ yếu, những năng lực chung và năng lực âm nhạc được quy định trong Chương trình
Giáo dục phổ thông 2018. Mỗi chủ đề gồm các nội dung khác nhau như: Hát, Nghe nhạc, Đọc
nhạc, Nhạc cụ, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc. Trong mỗi chủ đề, ca khúc sử dụng
trong nội dung Hát và Nghe nhạc thường thống nhất theo tinh thần của chủ đề, nội dung Nhạc
cụ thường có mối liên hệ với nội dung Hát hoặc Đọc nhạc về tiết tấu để có thể triển khai hoạt
động gõ đệm, nội dung Lí thuyết âm nhạc thường có mối liên hệ với nội dung Đọc nhạc hoặc
một trong các nội dung khác.
Nội dung Hát gồm 8 bài hát phù hợp với lứa tuổi HS, bài hát dân ca và bài hát nước ngoài
với sự đa dạng về tính chất điệu thức (trưởng, thứ, ngũ cung. Một số bài hát triển khai hoạt
động hát bè hoặc hát hợp xướng đơn giản.
Nội dung Nghe bao gồm một số ca khúc Việt Nam, hai tác phẩm nhạc không lời thuộc giai
đoạn âm nhạc Baroque và Lãng mạn, một tác phẩm hoà tấu nhạc dân tộc, một ca khúc quốc
tế. Phần lớn các tác phẩm trong nội dung Nghe nhạc đều thống nhất về mặt chủ đề hoặc liên
quan tới các kiến thức khác trong chủ đề.
Nội dung Đọc nhạc bao gồm 8 bài tập luyện quãng và tiết tấu tương ứng với 8 bài đọc
nhạc được thiết kế theo mức độ từ dễ đến khó. Các bài đọc nhạc còn lại khai thác các âm hình
tiết tấu ở các điệu tính được giới thiệu trong chương trình lớp 10, các kiến thức này sau khi
được luyện tập sẽ được tiếp tục củng cố trong bài đọc nhạc sau đó. Bài đọc nhạc số 8 có vai
trò ôn tập, tổng kết kiến thức đọc nhạc của lớp 10.
Nội dung Nhạc cụ được xây dựng trong 7 chủ đề bao gồm các hoạt động đa dạng. Các
nhạc cụ gõ được sử dụng trong tất cả cả chủ đề, các nhạc cụ giai điệu bao gồm ukulele và kèn
phím xuất hiện trong 4 chủ đề. GV có thể lựa chọn thực hiện hoạt động dành cho nhạc cụ thể
8

hiện tiết tấu hoặc nhạc cụ thể hiện giai điệu để triển khai. Hoạt động dành cho nhạc cụ gõ bao
gồm việc thể hiện mẫu tiết tấu sau đó ứng dụng đệm cho bài hát, bài nghe nhạc hoặc bài đọc
nhạc. Hoạt động dành cho nhạc cụ giai điệu bao gồm việc luyện tập các bài luyện ngón với
kèn phím, hoặc bấm hợp âm bằng các nhạc cụ ukulele; sau đó trong chủ đề tiếp theo sẽ ứng
dụng đệm cho bài bài đọc nhạc. Các mẫu thể hiện bằng nhạc cụ độc lập được thiết kế với mức
độ khó dần về tiết tấu, về số lượng nhạc cụ kết hợp và về mối tương quan tiết tấu, giai điệu
giữa các bè nhạc cụ và với giai điệu trình khi ứng dụng đệm cho tác phẩm.
Nội dung Lí thuyết âm nhạc được triển khai trong 8 chủ đề, tập trung vào kiến thức về
quãng, điệu thức, các hợp âm phổ biến trong các điệu thức. Các kiến thức cơ bản theo yêu cầu
của chương trình giáo dục phổ thông mới được thiết kế một cách rõ ràng, dễ hiểu, mạch lạc.
Sau mỗi phần đều có câu hỏi, bài tập để HS luyện tập và củng cố bài học.
Nội dung Thường thức âm nhạc giới thiệu các giai đoạn âm nhạc thế giới, mỗi giai đoạn
bao gồm kiến thức về bối cảnh, đặc điểm, một số tác giả tiêu biểu (nếu có). Các thể loại âm
nhạc giao hưởng được giới thiệu về khái niệm, các đặc trưng, một số tác giả tiêu biểu.
Kết thúc mỗi chủ đề, hoạt động Trải nghiệm – Sáng tạo giúp HS vận dụng kiến thức đã
được học để giải quyết một vấn đề âm nhạc lí thú.
Phần lựa chọn bao gồm nội dung Hát và Nhạc cụ. Mỗi nội dung này gồm 8 bài học, mỗi
bài học được triển khai trong 04 tiết, 03 tiết dành cho việc kiểm tra đánh giá.
Bài học đầu tiên trong mỗi phần giới thiệu kiến thức chung, các khái niệm cơ bản, tư thế,
kĩ thuật khi thực hành,… Những bài học tiếp theo trong nội dung Hát sẽ mở rộng kiến thức
về khái niệm, đặc điểm, cách hát và luyện tập một số thể loại ca khúc khác nhau. Ở mục vận
dụng cuối mỗi bài học, HS áp dụng kiến thức để thực hành, thẻ hiện một ca khúc ở thể loại đã
học trong bài. Những bài học tiếp theo trong nội dung Nhạc cụ sẽ mở rộng kiến thức về khái
niệm, đặc điểm, cách luyện gam, các bài tập luyện ngón, cách bấm hợp âm, thể hiện tiết điệu
ở các tính chất khác nhau với hình thức đa dạng.
2.3.2. Cấu trúc chủ đề/bài học
Cấu trúc các bài học trong SGK đảm bảo các thành phần cơ bản sau: mở đầu, kiến thức
mới, luyện tập, vận dụng.
Trong phần Kiến thức chung, nội dung Hát là trục chính trong các chủ đề, là bối cảnh để tổ
chức một số hoạt động âm nhạc khác như chơi nhạc cụ, gõ đệm, vận động, trải nghiệm, sáng
tạo,... Vì vậy tất cả các chủ đề thường được mở đầu bằng nội dung hát, sau đó mới đến các nội
dung khác, bao gồm những kiến thức mới, những bài luyện tập, vận dụng,..
Trong môn âm nhạc, các Kiến thức mới, Luyện tập, Vận dụng có thể xuất hiện trong một
hoặc nhiều nội dung trong một chủ đề. Ví dụ trong nội dung hát có thể bao gồm kiến thức
mới (học giai điệu, lời ca của một bài hát mới), luyện tập (tập luyện bài hát với các hình thức
cá nhân, cặp, nhóm; luyện gõ đệm với nhạc cụ hoặc động tác cơ thể), vận dụng (sáng tạo các
hình thức biểu diễn để tạo nên một tiết mục hoàn chỉnh)
Trong phần Lựa chọn, các bài học của nội dung Hát và nội dung Nhạc cụ thống nhất cấu
trúc với các phần Mở đầu, Kiến thức mới, Luyện tập và Vận dụng. Ở mỗi bài học, phần kiến
9

thức mới bao gồm các khái niệm, đặc điểm, cách thực hành, minh hoạ (nếu có). Đây là cơ sở
để HS luyện tập dưới sự hướng dẫn của GV. Cuối cùng, HS áp dụng kiến thức đã học thực
hiện mục Vận dụng.
2.4. Thời lượng học tập
Cấu trúc SGK được thiết kế hài hoà, cân đối, nội dung được triển khai trong 70 tiết chia
đều cho phần Kiến thức chung và phần Lựa chọn. Phần Kiến thức chung nối tiếp dạng cấu
trúc mà các GV và các em HS đã được làm quen từ cấp TH và THCS, chia thành 8 chủ đề mỗi
chủ đề triển khai trong 4 tiết, riêng chủ đề 5 kéo dài trong 3 tiết, phần Lựa chọn gồm 8 bài học
(mỗi bài học kéo dài trong 4 tiết, trong đó có 1 bài học kéo dài trong 3 tiết để đảm bảo có 4
tiết dành cho hoạt động kiểm tra, đánh giá, chia đều cho hai học kì). Việc phân bố thời lượng
một cách cân đối sẽ giúp nhà trường dễ dàng và linh hoạt trong việc triển khai, nội dung Kiến
thức chung và Lựa chọn có thể được tiến hành triển khai song song, mỗi tuần, HS được học
01 tiết Kiến thức chung và 1 tiết trong nội dung Lựa chọn; hoặc có thể triển khai nối tiếp nhau
(HK1 học kiến thức chung, HK2 học phần Lựa chọn), riêng nội dung Lựa chọn thậm chí có
thể triển khai thành những buổi học 2 tiết-4 tiết để thuận tiện trong việc bố trí GV...
2.5. Các điểm mới của cuốn sách
– Các bài học trong SGK được biên soạn theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực
HS. Phần Kiến thức chung chú trọng phát triển một cách toàn diện các năng lực âm nhạc
cho HS. Trong phần Lựa chọn, các năng lực âm nhạc được phát triển chuyên sâu hơn, chú
trọng việc thực hành Hát và Nhạc cụ.
– Nội dung các bài học góp phần định hướng GV đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức
dạy học; khuyến khích HS tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập.
– Các bài học tạo điều kiện cho HS tăng cường thực hành, vận dụng kiến thức vào đời sống
thực tiễn.
– Các chủ đề, bài học trong sách được biên soạn bám sát theo chương trình môn Âm nhạc.
Nội dung của SGK là sự triển khai một cách khoa học chương trình GDPT 2018 sao cho HS
có thể kế thừa kiến thức qua các bài học, hình thành năng lực một cách bền vững, hiệu quả,
đồng thời nhà trường và GV có thể triển khai môn học một cách linh hoạt và thuận tiện.
– Các bài học thể hiện yêu cầu tích hợp và phân hoá, giúp GV dễ dàng triển khai hoạt động
dạy học đáp ứng các đối tượng HS khác nhau và định hướng nghề nghiệp cho các em.
2.6. Đánh giá kết quả học tập của học sinh
– Việc đánh giá cần kết hợp một cách đồng đều và toàn diện các kĩ năng Hát, Nhạc cụ với
các kĩ năng Nghe nhạc, Đọc nhạc và kiến thức về Lí thuyết âm nhạc và Thường thức âm
nhạc.
– Cần thường xuyên đánh giá kĩ năng thực hành (hát, đọc nhạc, nhạc cụ...) của HS, thông
qua hình thức cá nhân, cặp, nhóm...
– Với những HS kĩ năng hát chưa tốt, nên đánh giá qua hình thức trình bày theo nhóm, giúp
10

các em có sự tự tin để hoàn thành bài học.
– Với những HS kĩ năng chơi nhạc cụ chưa tốt, nên đánh giá qua hình thức chơi nhóm, gõ
đệm với những mẫu tiết tấu/động tác đơn giản, thể hiện những giai điệu đơn giản, đệm với
các hợp âm đơn giản, hoặc đệm một phần cho bài hát, trong những trường hợp đơn giản.
– Với nội dung Nghe nhạc, nếu HS có ưu thế về ghi nhớ giai điệu, về tưởng tượng hình ảnh,
về cảm thụ tính chất âm nhạc thì GV nên động viên và khuyến khích để HS phát triển năng
lực đó.
– Với nội dung Đọc nhạc, nếu HS có ưu thế về đọc cao độ, tiết tấu hoặc gõ đệm thì cần
đươc tạo điều kiện phát triển năng lực.
– Các mạch nội dung về Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc tăng cường kiểm tra bằng
các hình thức hiện đại như bằng các nền tảng công nghệ số như Padlet, Quizizz, Kahoot,
Google Forms…tạo hứng thú và giúp HS dễ dàng củng cố kiến thức, hoặc thường xuyên
đánh giá một cách gián tiếp thông qua mối liên hệ với nội dung hát, nghe nhạc, đọc nhạc…
– Khuyến khích HS tự đánh giá bằng các công cụ đánh giá dễ hiểu, đơn giản, rõ ràng và
khoa học như phiếu kiểm tra, đánh giá chéo….
– Minh hoạ một số đề kiểm tra:
+ Nội dung Hát:
Thể hiện bài hát Đến với con người Việt Nam tôi theo hình thức tam ca, tốp ca.
Thể hiện bài hát Lí đất dòng với hình thức hát lĩnh xướng và hoà giọng.
Thể hiện bài Bài ca hoà bình theo hình thức hợp xướng kết hợp gõ đệm bằng bộ gõ cơ thể.
+ Nội dung Nghe nhạc:
Nghe bài Giai điệu Tổ quốc, nêu tên và hát một câu mà em nhớ.
Nghe bài Kĩ sĩ tí hon, nêu tên tác giả và tác phẩm
+ Nội dung Đọc nhạc:
Thể hiện Bài đọc nhạc số 8 với hình thức 2 bè.
Thể hiện Bài đọc nhạc số 6 kết hợp gõ đệm theo nhịp.
+ Nội dung Nhạc cụ:
Đệm cho bài hát Những bông hoa trong vườn Bác với mẫu tiết tấu thể hiện bằng nhạc cụ gõ.
Thể hiện giai điệu Bài đọc nhạc số 2 bằng kèn phím
Đệm cho bài hát Nhớ ơn Thầy Cô bằng mẫu tiết tấu với nhạc cụ gõ.
Thể hiện phần gõ đệm cho bài hát Mùa xuân đầu tiên bằng nhạc cụ gõ.
Thể hiện phần hợp âm đệm cho Bài đọc nhạc số 4 bằng đàn ukulele.
+ Nội dung Lí thuyết âm nhạc:
Xác định giá trị số lượng của các quãng dưới đây, phân biệt quãng hoà thanh, quãng giai điệu

11

Câu hỏi: Nốt nhạc nào trong giai điệu sau đây phân biệt giữa giọng Mi thứ và giọng Mi thứ hoà
thanh?
Ví dụ

Nối các thuật ngữ sau với ý nghĩa sắc thái, cường độ tương ứng
Ff

Thong thả

P

To vừa

Andante

nhỏ đi

A tempo

trở lại tốc độ ban đầu

Decreascendo

nhỏ, nhẹ

Xác định đáp án đúng về dấu hiệu nhận biết Giọng Son trưởng.
1. Hoá biểu cố định có Si giáng, kết bài ở nốt Son.
2. Hoá biểu cố định có Fa thăng, kết bài ở nốt Son.
3. Hoà biểu cố định có Si giáng, kết bài ở nốt Mi.
4. Hoá biểu cố định có Fa thăng, kết bài ở nốt Son.

+ Nội dung Thường thức âm nhạc
Câu 1: Nhạc sĩ W.A. Mozart thuộc giai đoạn âm nhạc nào?
1. Phục hưng
2. Cổ điển
3. Lãng Mạn
4. Thế kỉ XX

Câu 2: Đặc điểm nào sau đây thuộc về giai đoạn âm nhạc Lãng Mạn?
1. Ca ngợi tính dân chủ, bình đẳng, bác ái.
2. Đưa một số thể loại độc tấu nhạc cụ ở quy mô nhỏ trở thành tác phẩm nghệ thuật độc lập.
3. Khai thác âm nhạc nhiều bè, có quy mô hoành tráng.
4. Khai thác tính năng điện tử của các nhạc cụ và thiết bị âm thanh.

Câu 3: Một bản giao hưởng hoàn chỉnh thường có mấy chương
1. 2 chương.
2. 3 chương.

12

3. 4 chương.
4. 5 chương.

Câu 4: Nhạc cụ Oboe thuộc bộ nào trong dàn nhạc giao hưởng?
1. Bộ dây.
2. Bộ gỗ.
3. Bộ đồng.
4. Bộ gõ.

Câu 5: Bộ dây trong dàn nhạc giao hưởng có đặc trưng gì?
1. Tiết chế âm lượng tốt nhất.
2. Có tính kêu gọi, hiệu triệu.
3. Đa dạng nhất về các loại nhạc cụ.
4. Âm sắc các nhạc cụ có tính đồng nhất.

2.7. Dự kiến kế hoạch dạy học
SGK ÂM NHẠC 10

SÁCH GIÁO KHOA ÂM NHẠC 10
Phần 1: KIẾN THỨC CHUNG
Thời gian

Nội dung dạy học

Chủ đề 1: Quê hương Việt Nam
Tiết 1

Hát: Đến với con người Việt Nam tôi
Nghe nhạc: Giai điệu Tổ quốc

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Đến với con người Việt Nam tôi
Lí thuyết: Quãng (khái niệm, tên gọi, tính chất,...)

Tiết 3

Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 1
Nhạc cụ: Gõ đệm cho bài Đến với con người Việt Nam tôi bằng nhạc cụ gõ và động
tác cơ thể

Tiết 4

Thường thức: Nêu được tên các giai đoạn lịch sử âm nhạc thế giới (Phần âm nhạc
phương Tây)
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Đến với con người Việt Nam tôi

Chủ đề 2: Câu hát dân gian
Tiết 1

Hát: Lí đất dòng
Nghe nhạc: Những cô gái Quan họ

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Lí đất dòng
Lí thuyết: Điệu thức: Nhận biết được bản nhạc viết ở giọng Son trưởng

13

Tiết 3

Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 2
Nhạc cụ: Đệm gõ theo mẫu tiết tấu cho Bài đọc nhạc số 2 hoặc thể hiện bài Bài đọc
nhạc số 2 bằng kèn phím

Tiết 4

Thường thức: Nêu được vài nét về các giai đoạn âm nhạc Nguyên thủy, Cổ đại, Trung cổ
(phần âm nhạc phương Tây)
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Lí đất dòng và Bài đọc nhạc số 2

Chủ đề 3: Tri ân Thầy Cô
Tiết 1

Hát: Nhớ ơn thầy cô
Nghe nhạc: Bài ca người giáo viên nhân dân

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Nhớ ơn thầy cô
Lí thuyết: Hợp âm của giọng Son trưởng

Tiết 3

Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 3
Nhạc cụ: Gõ đệm cho bài Nhớ ơn thầy cô bằng nhạc cụ gõ; thể hiện nhóm hợp âm bằng
đàn ukulele

Tiết 4

Thường thức: Giai đoạn âm nhạc Phục Hưng, Tiền cổ điển (Baroque)
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Nhớ ơn thầy cô

Chủ đề 4: Nhớ về Bác
Tiết 1

Hát: Những bông hoa trong vườn Bác
Nghe nhạc: Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Những bông hoa trong vườn Bác
Lí thuyết: Thuật ngữ về nhịp độ và cường độ

Tiết 3

Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 4
Nhạc cụ: Gõ đệm cho bài Hồ Chí Minh đẹp nhất tên Người bằng nhạc cụ gõ và động
tác cơ thể; đệm cho Bài đọc nhạc số 4 bằng đàn ukulele

Tiết 4

Thường thức: Một số nhạc cụ trong dàn nhạc giao hưởng
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Những bông hoa trong vườn Bác

Ôn tập và kiểm tra đánh giá
Tiết 1

Ôn tập nội dung Hát, Đọc nhạc, Nhạc cụ, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc của
Chủ đề 1, 2

Tiết 2

Ôn tập nội dung Hát, Đọc nhạc, Nhạc cụ, Lí thuyết âm nhạc, Thường thức âm nhạc của
Chủ đề 3, 4

14

Chủ đề 5: Mùa xuân đầu tiên
Tiết 1

Hát: Mùa xuân đầu tiên

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Mùa xuân đầu tiên.
Lí thuyết: Điệu thức thứ, giọng Mi thứ

Tiết 3

Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 5
Nhạc cụ: Gõ đệm cho bài Mùa xuân đầu tiên

Tiết 4

Thường thức: Giai đoạn âm nhạc Cổ điển
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Mùa xuân đầu tiên

Chủ đề 6: Hành khúc tuổi trẻ
Tiết 1

Hát: Hát mãi khúc quân hành
Nghe nhạc: Marche Militaire

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Hát mãi khúc quân hành
Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 6
Nhạc cụ: Thể hiện mẫu tiết tấu và ứng dụng đệm cho bản nhạc Marche Militaire

Tiết 3

Thường thức âm nhạc: Nêu được một số đặc điểm và kể tên một vài nhạc sĩ tiêu biểu
của âm nhạc giao hưởng
Nghe và nêu cảm nhận trích đoạn Chương I – Giao hưởng số 6 (Đồng quê) của nhà
soạn nhạc L.V. Beethoven

Tiết 4

Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Hát mãi khúc quân hành và Marche Militaire

Chủ đề 7: Hát ru
Tiết 1

Hát: Ru em
Nghe nhạc: Ru con mùa đông

Tiết 2

Ôn tập bài hát: Ru em
Lí thuyết: Hợp âm ba chính và hợp âm bảy át của giọng Mi thứ

Tiết 3

Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 7
Nhạc cụ: Đệm gõ theo mẫu tiết tấu cho Bài đọc nhạc số 7 hoặc thể hiện bài Bài đọc
nhạc số 7 bằng kèn phím

Tiết 4

Thường thức âm nhạc: Nêu được một số đặc điểm và kể tên một vài nhạc sĩ tiêu biểu
của giai đoạn âm nhạc lãng mạn (phần âm nhạc phương Tây)
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Nhạc cụ: Ru em và Bài đọc nhạc số 7

15

Chủ đề 8: Niềm vui mùa hè
Tiết 1

Hát: Bài ca hoà bình
Nhạc cụ: Đệm gõ cho bài Bài ca hoà bình

Tiết 2

Ôn tập bài hát và nhạc cụ: Bài ca hoà bình
Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 8

Tiết 3

Ôn tập Đọc nhạc: Bài đọc nhạc số 8
Lí thuyết âm nhạc: Nhận biết được tính chất âm nhạc của giọng trưởng và giọng thứ

Tiết 4

Thường thức âm nhạc: Nêu được một số đặc điểm và kể tên một vài nhạc sĩ tiêu biểu
của giai đoạn âm nhạc thế kỉ XX (phần âm nhạc phương Tây)
Trải nghiệm – Khám phá
Ôn tập Hát và Đọc nhạc: Bài ca hoà bình và Bài đọc nhạc số 8

Ôn tập và kiểm tra đánh giá
Tiết 1

Ôn tập
Thường thức âm nhạc; Lí thuyết âm nhạc; Nhạc cụ; Hát: Mùa xuân đầu tiên, Hát mãi
khúc quân hành, Bài ca hoà bình

Phần 2: LỰA CHỌN

HÁT
Tiết

Nội dung dạy học

Bài 1: Những vấn đề chung về hát
Tiết 1

Khái niệm
Tư thế khi hát
Các kĩ thuật chung khi hát (Hơi thở, Khẩu hình)

Tiết 2

Các kĩ thuật chung khi hát (Kĩ thuật phát âm)

Tiết 3

Luyện thanh: Một số kĩ thuật thanh nhạc cơ bản; Các dạng bài luyện thanh
Luyện tập: Thực hiện 1 kĩ thuật thanh nhạc cơ bản và thực hành 1 số bài luyện thanh

Tiết 4

Vận dụng: Ứng dụng tư thế kĩ thuật phát âm, vị trí sử dụng kĩ thuật,...

Bài 2: Hát dân ca

16

Tiết 1

Khái niệm
Đặc điểm
Một số thể loại dân ca phổ biến
Cách hát dân ca
Luyện thanh: Bài luyện thanh số 2
Luyện tập: Hoa thơm bướm dạo

Tiết 2

Luyện thanh: Bài luyện thanh số 2 (tiếp)
Luyện tập: Hoa thơm bướm dạo (tiếp), Lí con sáo sang sông

Tiết 3

Luyện tập: Hoa thơm bướm dạo (tiếp), Lí con sáo sang sông (tiếp)

Tiết 4

Vận dụng: Thể hiện một bài dân ca tại địa phương

Bài 3: Hát ca khúc mang âm hưởng dân gian Việt Nam
Tiết 1

Khái niệm
Đặc điểm
Phân loại
Cách hát ca khúc mang âm hưởng dân gian Việt Nam
Luyện thanh: Bài luyện thanh số 3
Luyện tập: Giữa biển vàng

Tiết 2

Luyện thanh: Bài luyện thanh số 3 (tiếp)
Luyện tập: Giữa biển vàng (tiếp)

Tiết 3

Luyện tập: Giữa biển vàng (tiếp)

Tiết 4

Vận dụng: Thể hiện một ca khúc mang âm hưởng dân gian
Việt Nam

Bài 4: Hát ca khúc Nghệ thuật
Tiết 1

Khái niệm
Đặc điểm
Cách hát ca khúc nghệ thuật
Luyện thanh: Bài luyện thanh số 4
Luyện tập: Biết ơn chị Võ Thị Sáu

Tiết 2

Luyện thanh: Bài luyện thanh số 4 (tiếp)
Luyện tập: Biết ơn chị Võ Thị Sáu (tiếp)

Tiết 3

Luyện tập: Biết ơn chị Võ Thị Sáu (tiếp)

Tiết 4

Vận dụng: Trình bày ca khúc Biết ơn chị Võ Thị Sáu với hình thức lĩnh xướng và hoà
giọng.

Ôn tập và kiểm tra đánh giá

17

Tiết 1

Ôn tập: Hoa thơm bướm dạo, Lí con sáo sang sông

Tiết 2

Ôn tập: Giữa biển vàng, Biết ơn chị Võ Thị Sáu

Bài 5: Hát ca khúc nhạc nhẹ
Tiết 1

Khái niệm
Đặc điểm
Một số phong cách ca khúc nhạc nhẹ
Cách hát ca khúc nhạc nhẹ
Luyện thanh: Bài luyện thanh số 5
Luyện tập: Kỉ niệm thành phố tuổi thơ

Tiết 2

Luyện thanh: Bài luyện thanh số 5 (tiếp)
Luyện tập: Kỉ niệm thành phố tuổi thơ (tiếp)

Tiết 3

Luyện tập: Kỉ niệm thành phố tuổi thơ (tiếp)

Tiết 4

Vận dụng: Thể hiện một ca khúc nhạc nhẹ với hình thức tốp ca

Bài 6: Hát ca khúc hành khúc
Tiết 1

Khái niệm
Đặc điểm
Cách hát ca khúc hành khúc
Luyện thanh: Bài luyện thanh số 6
Luyện tập: Bác đang cùng ...